The Effect Of Top-Dressing Fertilizer Timing on Yield Components and Genotypic Performance in Wheat

This study aimed to investigate the effects of different top-dressing fertilizer application timings (U1-U6) on yield and yield components of two bread wheat genotypes (Çaðdaþ and Ahmetaða). The research was conducted in Eskiþehir conditions during the 2023-2024 growing season, using a factorial arrangement in a randomized complete block design with three replications. This study, plant height, spike length, number of grains per spike, grain weight per spike, thousand kernel weight (TKW), and grain yield were measured. Statistical analyses showed that top-dressing timing (Application) and genotype (Variety) had highly significant (p<0.01) effects on all traits. Furthermore, the Variety x Application interaction was also statistically significant for all parameters. The highest average yield (430 kg/da) and the best yield component values were generally obtained from the U3 and U4 applications, corresponding to the stem elongation and early booting stages. The Çaðdaþ cultivar showed better overall performance with higher plant height, spike length, TKW, and final yield, while Ahmetaða had a higher number of grains per spike. The results indicate that the optimal top-dressing timing is genotype-dependent, and cultivar-specific management strategies must be developed to maximize yield.

Keywords: Wheat, top-dressing timing, yield components, cultivar, nitrogen

Buðdayda Üst Gübre Uygulama Zamanýnýn Verim Bileþenleri ve Genotip Performansý Üzerine Etkisi

Bu çalýþmanýn amacý, farklý üst gübre uygulama zamanlarýnýn (U1-U6) iki ekmeklik buðday genotipinde (Çaðdaþ ve Ahmetaða) verim ve verim bileþenleri üzerindeki etkilerini araþtýrmaktýr. Araþtýrma, 2023-2024 yetiþtirme sezonunda Eskiþehir koþullarýnda, tesadüf bloklarýnda bölünmüþ parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüþtür. Çalýþmada bitki boyu, baþak uzunluðu, baþakta tane sayýsý ve aðýrlýðý, bin tane aðýrlýðý (BTA) ve tane verimi ölçülmüþtür. Ýstatistiksel analizler, üst gübre uygulama zamanýnýn (Uygulama) ve genotipin (Çeþit) tüm özellikler üzerinde çok önemli (p<0.01) etkileri olduðunu göstermiþtir. Ayrýca, Çeþit x Uygulama etkileþimi de tüm parametrelerde istatistiksel olarak önemli bulunmuþtur. En yüksek ortalama verim (430 kg/da) ve en iyi verim bileþeni deðerleri genellikle sapa kalkma ile baþaklanma baþlangýcýna denk gelen U3 ve U4 uygulamalarýndan elde edilmiþtir. Çaðdaþ çeþidi, daha yüksek bitki boyu, baþak uzunluðu, BTA ve tane verim ile daha iyi genel performans sergilerken; Ahmetaða daha yüksek baþakta tane sayýsýna sahip olmuþtur. Sonuçlar, optimum üst gübreleme zamanýnýn genotipe baðlý olarak deðiþtiðini ve verimi maksimize etmek için çeþide özgü yönetim stratejilerinin geliþtirilmesi gerektiðini ortaya koymaktadýr.

Anahtar Kelimeler: Buðday, Üst gübreleme zamaný, verim bileþenleri, genotip, azot